تطبیق و تحلیل آرای سید حسین نصر در باب هنر با آثار محمود فرشچیان: نظریه «هنر متعالی» (نوع مقاله: پژوهشی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوى دکترى تاریخ تطبیقى و تحلیلى هنر اسلامى، گروه مطالعات عالى هنر، دانشکده هنرهاى تجسمى، پردیس هنرهاى زیبا، دانشگاه تهران، ایران.

2 گروه مطالعات عالی هنر دانشکده هنرهای تجسمی دانشگاه تهران

http://dx.doi.org/10.29252/rahpooyesoore.5.2.37

چکیده

نظرگاه سنت گرایی و به ویژه آرای نصر در باب هنر، یکی از برجسته ترین رویکردها برای خوانش آثار هنری به ویژه نگارگری سنتی در دوره معاصر به شمار می آید. از سوی دیگر، فرشچیان دارای سبک مشخص و آثار برجسته ای است که هیچ گاه از چشم انداز سنتی کاویده نشده اند. مسئله این پژوهش، احصای نظریه ای جامع درباره آثار فرشچیان در ضمن تطبیق و تحلیل آرای نصر در باب هنر با آثار فرشچیان و مشخص نمودن وجوه افتراق و اشتراک آنها بوده است. در این میان نگاره های«سیمرغ، قاف و سی مرغ»، «آزمون بزرگ» و «عصر عاشورا» به دلیل ظرفیت های ویژه بصری و محتوایی، به عنوان نمونه های معیار با هنر سنتی، دینی و مقدس نصر مورد تطبیق و تحلیل قرار گرفته اند. نوع این پژوهش؛ بنیادیِ نظری، روش پژوهش؛ تطبیقی و تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات، اسناد کتابخانه ای بوده است. با توجه به وجوه اشتراک و افتراق آرای نصر در باب هنر با آثار فرشچیان، نظریه «هنر متعالی» به همراه جهان شناسی و مبانی آن مطرح شده است که بتواند نارسایی های موجودِ نظریه «هنر سنت گرا» را در باب آثار فرشچیان و به طور کلی منظومه هنر ایرانی- اسلامی بر طرف نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Adapting and analyzing Attitude of Seyyed Hossein Nasr on art with the Mahmoud Farshchian works: The theory of “Transcendental Art ……. Research Paper

نویسندگان [English]

  • Amir Rezaei Nabard 1
  • Hasan Bolkhari Ghehi 2
1 Ph.D. student of Comparative and Analytical History of Islamic Art, Department of Advanced Studies in Arts, Faculty of Visual Arts, College of Fine Arts, Tehran University, Tehran, Iran
2 Department of Advanced Studies of Art. College of Fine Arts , University of Tehran
چکیده [English]

The Traditionalists’ viewpoints on the philosophy and wisdom of art are one of the richest and most prominent in the discourse of “Traditionalism”, which has been widely criticized in the contemporary era, and especially in the field of art, and has always been cited and referenced. Today, faces such as René Guénon, Ananda Coomaraswamy, Frithjof Schuon, Titus Burckhardt, and Martin Lings are known as founders and commentators of Traditionalism. Meanwhile, Nasr, as the Iranian representative of the Traditionalist viewpoint, as well as the most famous academic personality among the living Traditionalists, has deep Attitude about Traditional Art, Religious Art and Sacred Art.
On the other hand, traditional Iranian painting as one of the most influential Iranian-Islamic Arts, and in particular the works of Kamal –o-din Behzad, Sultan Mohammad and Reza Abbasi, have always been a favorite and the field of research by scholars, philosophers and international artists. Meanwhile, The style and works of Mahmoud Farshchian, as a standard example of this research, have emphasized the fundamental, aesthetic and beneficial use of the original art of painting. In the contemporary era, in addition to the revival of classical painting and the creation of style and modern school, he has also had a significant contribution to the development and richness of traditional and national arts. Farshchian has distinctive styles and outstanding works that have never been taken from the Traditional perspective. The problem of this research is to consider and extract a comprehensive, new and intrinsic theory about Farshchian’s works, while adapting and critically analyzing Attitude of Nasr on art with the works of Farshchian, and identifying the means of differentiating and sharing these two components, which can comprehensively represent Farshchian’s artistic system in the Iranian-Islamic art system. The type of research, theoretical basis, research method, comparative and analytical and information gathering method, library documents. The data analysis method has been quantitative and qualitative.
In this regard, the statistical community of this research is composed of the technical and applied comprehensive works by Mahmoud Farshchian. The technical works of the artist, including the works of books and unpublished works, that total over 538 works. Among them, the three images of “Simorgh, Ghaf and Thirty Birds”, “The Great Test” and “Ashura Evening” due to the special content and visual capacities as standard examples of Traditional Art, Religious Art and Sacred Art of Nasr Adaptation and critical analysis. With regard to Nasr’s differentiation in art with Farshchian’s works, the theory of “Transcendental Art”, along with its cosmology and its foundations, has been proposed by the author to address the critique and deficiencies of rival theory such as “Traditionalist Art” on Farshchian’s works and, in general, the Iranian-Islamic art system. It is also anticipated that in view of the extensibility of this theory, in the case of the proof of Substantive Theory (Farshchian’s works), it is to be found in two other levels of theory, namely, the formal or intermediate theory (Iranian-Islamic arts) and the Grand theory (Islam world arts ) Will also be generalized.

کلیدواژه‌ها [English]

  • traditionalism
  • Iranian painting
  • Seyed Hossein Nasr
  • Mahmoud Farshchian
  • Theory of Transcendental Art
جعفری، محمد تقی(1388)، زیبایی و هنر از دیدگاه اسلام، چاپ ششم، موسسۀ تدوین و نشر آثار علامه جعفری.
رضائی نبرد، امیر(1397)، نگار جاویدان: زندگی و آثار استاد محمود فرشچیان، پیشگفتار سید حسین نصر، تهران: فرهنگسرای میردشتی.
زمانی، کریم(1384)، شرح جامع مثنوی معنوی، دفتر چهارم، چاپ هشتم، تهران: اطلاعات.
شوان (1390)، درباره صورت ها در هنر، در رحمتی، انشا الله، هنر و معنویت: مجموعه مقالاتی در زمینه حکمت هنر، تهران: فرهنگستان هنر، متن، 43-66.
عطار، فریدالدین محمد بن ابراهیم نیشابوری(1395)، منطق الطیر، چاپ پانزدهم، مقدمه، تصحیح و تعلیقات از محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران: سخن.
فرشچیان، محمود(1355)،   محمود فرشچیان، جلد نخست، مجموعه هنر و هنرمندان، شماره 3، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
________(1396)، آثار استاد محمود فرشچیان، جلد ششم، تهران: خانه فرهنگ و هنرگویا.
فدائی، غلامرضا(1389)، طرحی نو در طبقه بندی علوم، تهران: سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی جمهوری اسلامی ایران.
کوهن، تامس(1397)، ساختار انقلاب های علمی، چاپ هفتم، ترجمه سعید زیباکلام، تهران: سمت.
گنون، رنه(1389)، نگرشی به مشرب باطنی اسلام و آیین دائو، چاپ دوم، ترجمۀ دل آرا قهرمان، تهران: موسسه انتشارات  حکمت.
معین، محمد(1387)، فرهنگ فارسی(معین)، انتشارات فرهنگ نما با همکاری انتشارات کتاب راد.
نصر، سید حسین(1388)، معرفت و معنویت، چاپ چهارم، ترجمه انشا الله رحمتی، دفتر پژوهش و نشر سهروردی.
_______(1389الف)، در جستجوی امر قدسی: گفتگوی رامین جهانبگلو با سید حسین نصر، ترجمه سید مصطفی شهرآیینی،تهران: نشر نی.
_______(1389ب)، هنر و معنویت اسلامی، ترجمه رحیم قاسمیان، تهران: موسسه انتشارات حکمت.
_______(1392)، هنر دینی، هنر سنتی، هنر مقدس، در فیروزان، مهدی، راز و رمز هنر دینی: مقالات ارائه شده در اولین کنفرانس بین المللی هنر دینی، چاپ سوم، تهران: سروش، 45- 57.
________(1393)، نیاز به علم مقدس، چاپ سوم، ترجمه حسن میانداری، ویراسته احمد رضا جلیلی، انتشارات کتاب طه.
________(1394)،آفاق حکمت در سپهر سنت: گفتگوی حامد زارع با سید حسین نصر، چاپ دوم، انتشارات ققنوس.
هندرسن، ژوزف.ال( 1389)، اساطیر باستانی و انسان امروزی، در یونگ، کارل گوستاو، انسان و سمبول هایش، چاپ هفتم، جامی، 153- 235.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
منابع لاتین
Chittick, William c.(2007), The Essential Seyyed Hossein Nasr, foreword by Huston smith, World Wisdom.
Coomaraswamy, Ananda. K(2007), Figures of Speech or Figures of Thought?The Traditional View of Art,World Wisdom.
Farshchian, Mahmoud (1991), Farshchian/ Unesco (Vo .II. 2 nd. Ed), Homai, New York.
Farshchian, Mahmoud (2004), Farshchian/ Unesco ( Vo .III), Homai, New York.
Glazier, Jack D.; Grover, Robert(2002), A Multidisciplinary Framework for Theory Building, Library Trends, 50(3), 317-329.